Get Adobe Flash player

Univerzitet u Banjoj Luci

Medicinski fakultet

Studijski program: Medicina

MEDICINA I DRUŠTVO (medicinska.etika i sociologija)

ETCS: 5

Status: obavezni

Cilj proučavanja predmeta: Predmet se sastoji iz tri dijela: sociologija, medicinska etika, socijalna medicina. Kurs se održava u toku drugog semestra studija i obuhvata ukupno 45 časova, pri čemu sociologija zauzima 25, medicinska etika 20 i socijalna medicina 15 časova.

Nastavne metode: Teorijska nastava, seminari, konsultacije

Oblici provjere znanja: Znanje se provjerava usmeno i pismeno. Pozitivna ocjena se dobija ukoliko student sakupi najmanje pedeset i jedan bod. Zaključna ocjena se dobija sabiranjem 2/3 ocjene sociologije i medicinske etike sa 1/3 prolazne ocjene socijalne medicine.

Ime i prezime nastavnika: prof. dr Ostoja Đukić

Sadržaj predmeta:

A. Sociologija

  1. Pojam nauke, njena podjela i metode, teorijski pristup nauci i medicina kao nauka i njene karakteristike
  2. Društvo i kultura, zajednica i kultura, dva ekskursa (modernost i postmodernost)
  3. Globalizacija (život u rizičnom društvu), globalizacija i tehnologija, zdravstveni i drugi rizici globalizacije u savremenom društvu.
  4. Društvena interacija, makrosociologija i mikrosociologija, interakcija i komunikacija, verbalna i neverbalna komunikacija, predrasude i autoritet u društvenoj interakciji
  5. Rod i seksualnost, određenje pola i roda, prirodna i konstruisana nejednakost, ljudska seksualnost i njeni rizici sa medicinskog aspekta.
  6. Moderna organizacija i njeno definisanje, birokratija i demokratija, medicinska organizacija i njene karakteristike.
  7. Medicina, njeno određenje i podjela, te krataka istorija, zatim tradicionalna i alternativna medicina sa osnovnim obilježjima, pojam bolesnog i njegova uloga, osnove stigmatizacije i zdravstveno ponašanje.
  8. Sociologija tijela, društveni i kulturni uticaj, njegove determinante i pokazatelji zdravstvenog stanja društva.
  9. Bolesnik, pojam bolesnika, zdravstveno ponašanje i socijalna podrška.
  10. Ljekarska profesija, određenja profesije i njena osnovna obilježja, odnos ljekara i pacijenta na iskušenjima vremena u kojem živimo.

B. Medicinska etika

  1. Osnovni pojmovi o etici i moralu, glavne etičke kategorije i kratak pregled istorije etike od antike do postmodernog doba, određenja i glavni principi medicinske etike.
  2. Pozitivne i negativne moralno-psihološke osobine ličnosti.
  3. Moralni lik zdravstvenog radnika.
  4. Etički problemi u psihijatriji
  5. Etički odnos ljekara prema pacijentu, kolegama, porodici bolesnika i društvenoj zajednici.
  6. Etički problemi eksperimentisanja i inovacija u medicini (Helsinška deklaracija)
  7. Etički problemi u vezi sa transplantacijom organa i genetskim inženjeringom
  8. Etički odnos zdravstvenog radnika prema greškama u medicini i rizik medicinske profesije
  9. Etika, medicinska etika i bioetika; nastanak, određenja, razvoj, glavna područija i kontraverze oko bioetike; izazovi koji se nalaze pred bioetikom pojavom novih tehnologija.
  10. Velike i vječite dileme i prepreke pred kojima se nalazila i nalazi medicinska nauka (eutanazija, abortus, medicinska tajna)
  11. Zakletva i kodeks medicinske etike, Hipokratova zakletva, Ženevska formulacija Hipokratove zakletve, Helsinška deklaracija, Internacionalni kodeks medicinske etike, Internacionalni kodeks medicinskih sestara, kodeks zdravstvenih radnika bivše Jugoslavije; nastanak, funkcija i vrste etičkih kodeksa

Literatura:

  1. Turza Karel, Medicina i društvo (Sociološki aspekti), Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2005.
  2. Turza Karel, Medicina i društvo (Uvod u medicinsku etiku), Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2008.
  3. Marić Jovan, Medicinska etika, Centar za izdavačku djelatnost Ferijalnog saveza Srbije, Beograd, 2000.
  4. Gidens Entoni, Sociologija, Ekonomski fakultet, Beograd, 2005.
  5. Hrvaćanin Slobodanka, Hrvaćanin Branko, Gavrić Živana. Etika sa istorijom medicine i stomatologije, Medicinski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, Banja Luka, 2010.
  6. Laušević Momir, Živković Uroš. Medicina i društvo, Kobolom, Smederevo, 2007.
  7. Milanović P. Dimitrije, Medicinska etika, Naučna knjiga, Beograd, 1992.
  8. Pens E. Gregori, Klasični slučajevi iz medicinske etike, Službeni glasnik, Beograd, 2007.
  9. A Companion to Bioethics, Edited by Helga Kuhse and Peter Singer, Blackwell Publishers, Oxford, London, 2001.
  10. Parker Mihael, Dickenson Donna. Medical ethics Workbook – Case studies, commentaries and activities, Cambridge University Press, 2001.